బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు-మాస్టార్లతో జీవితం–1

    గత జన్మలో చేసిన పాపపుణ్యాల బట్టి దేముడు మనల్ని ఫలానా వాళ్ళింట్లో పుట్టూ,నీ జాతకం ఫలానా విధంగా ఉంటుందీ, ఫలానా సంవత్సరాలు ఫలానాగా బ్రతుకూ అని వ్రాసి పెడతాడుట! అలా దేముడి ఆశీర్వచనంతోనో, మరో కారణం చేతో, మన అదృష్టాన్ని బట్టి ఏ మాస్టారి ఇంట్లోనో పుట్టేమా, ఇంక మన సంగతి చెప్పఖర్లేదు!

అదేమిటో, నేను ఓ మాస్టారి ఇంట్లోనే పుట్టాను.ఊళ్ళోవాళ్ళందరికీ చూడ్డానికీ, వినడానికి బాగానే ఉంటుంది.పైగా నాకు జ్ఞానం వచ్చేసరికి, మా నాన్నగారు హెడ్మాస్టర్ కూడా అయ్యారు! ఈ మాస్టర్లనబడే వాళ్ళు వారి స్కూల్లో పాఠాలు చెప్పి చెప్పి, వాటిని ఇంట్లోకి కూడా తెస్తారు అదో ‘ ఎక్స్టెండెడ్ స్కూల్’ లాగ. ‘ఎక్స్టెండెడ్ ఫామిలీలు’ చూశాము,వాటిగురించి విన్నాము కానీ, ఈ ‘ఎక్స్టెండెడ్ స్కూళ్ళ’ గురించి మీరెవరూ వినలేదు కదూ, నన్నడగండి చెప్తాను!

7nbsp;   వీళ్ళకి జీవితంలో డిసిప్లీన్ తప్ప ఇంకోటి ఉంటుందని తెలియదు. ఓ ఆట లేదు ఓ పాట లేదు.స్కూల్లో పిల్లలందరినీ క్రమశిక్షణతో పెంచుతున్నారు కదా, మళ్ళీ ఈ బాదరబందీ అంతా ఇంట్లోకెందుకూ? వాళ్ళకి తట్టదూ, ఇంకోళ్ళు చెప్తే వినరూ.అయినా చెప్పేధైర్యం ఎక్కడ ఏడ్చిందిలెండి ? ఊరికే అనుకోవడం( అదీ ‘మమ’ అన్నట్లుగా మనస్సులోనే!) పైగా హెడ్మాస్టారి కొడుకవడంతో, పబ్లిక్కు లో ఓ ఇమేజ్ మైన్ టైన్ చేయాలి ఇదో గొడవ! మా అన్నయ్యలిద్దరూ అప్పటికి వాళ్ళ స్కూలు చదువు పూర్తిచేసేసికొని, కాలేజీలకెళ్ళిపోయారు, అదృష్టవంతులు!

నేను మాత్రం ఆయన చేతిలో పడిపోయాను. ఈ మాస్టర్లకి డిసిప్లీనూ అవీ ఎక్కువ. గట్టిగా మాట్లాడకూడదు,గట్టిగా నవ్వకూడదు,ఆఖరికి గట్టిగా ఏడవకూడదు కూడానూ! చాన్స్ దొరికితే
క్వార్టర్లీ , హాఫ్ ఇయర్లీ, వీటికి సాయం స్లిప్ టెస్టులోటి మార్కులెలా వచ్చాయీ, బాగా చదువుతున్నావా తప్పించి ఇంకో మాటుండేది కాదు. ఓ సినిమాకి వెళ్తావా, ఓ సర్కస్ కి వెళ్తావా అని అడగొచ్చుకదా అబ్బే.

ఈయనకి సాయం మా పెదనాన్నగారొకరుండేవారు, ఆయన్ని చూస్తే మొత్తం కోనసీమ అంతా ఫాంటు తడిపేసికునే వారు.నా అదృష్టం కొద్దీ ఆయన చేతిలో మాత్రం పడలేదు!ఒకళ్ళకి ఇద్దరు తోడైతే ఇంక అడక్కండి. ఇంక మా చుట్టాలందరూ టీచర్లే. ఇదెక్కడి గోలో తెలియదు, ఊళ్ళో ఉన్న చుట్టాలు కూడా టీచర్లైతే ఎలాగండి బాబూ. ఇంటా, బయటా, ఇలలో, కలలో ఎక్కడచూసినా వీళ్ళే కనిపించేవారు. అందరికీ నా మార్కుల గొడవే. మరీ హెడ్మాస్టారి కొడుకు ఫెయిల్ అయితే బాగోదు కదా, అందువలన ఏదో అత్తిసరు మార్కులతో మొత్తానికి స్కూల్ జీవితం పూర్తిచేసి, అమ్మయ్యా అనుకున్నాను.ఎస్.ఎస్.ఎల్.సీ లో మార్కులు బాగానే వచ్చాయనుకోండి.

నేను కాలేజీలో చేరే సమయానికి, మా అక్కయ్యగారొకరు కాలేజీ లెక్చెరర్ అదీ మాత్స్ కి ! అమలాపురం ఏం పేద్ద పట్టణం కాదు, పైగా మా ఇల్లు కాలేజీకి దగ్గరే ఉండేది.అప్పుడు మా నాన్నగారు హైస్కూలు హెడ్మాస్టారు. కాలేజీలో ఈవిడా, ఇంట్లోనూ, ఊళ్ళోనూ మా నాన్నగారూ, చూశారా ఎలాటి విషవలయంలో చిక్కుకుపోయానో!
కాలేజీ లో ఓ సరదాలేదు, ఓ అల్లరిలేదు,తుమ్మితే ఇంటికి ఖబురొచ్చేసేది!

నాకున్న హేమోఫీలియా( బోర్డర్ లైనే అనుకోండి) వలన ఏమీ దెబ్బలూ అవీ తగిలించుకోకూడదని, క్రికెట్టూ వగైరా ఆడనిచ్చేవారు కాదు. అయినా ఇలాటి గేమ్స్ రహస్యంగా ఆడతామా ఏమిటీ? సైకిలు మీంచి పడితే దెబ్బలు తగిలితే ప్రమాదమని, సైకిలు నేర్చుకోనీయలేదు. మా ఇంటిముందర టెన్నిస్ బాల్ తో మాత్రమే క్రికెట్టు ఆడనిచ్చేవారు.అలా క్రమక్రమంగా అసలు క్రికెట్ బాల్ తో ఆడడం మొదలెట్టేశాను. అయినా కాలేజీ లో సెకండ్ బి.ఎస్.సీ లొకి వచ్చేశాను కదా, మరీ కట్టడి చేస్తే బాగుండదేమో అని చూసీ చూడకుండా ఉండేవారు. నేను క్రికెట్ ఆడుతున్నానూ అని ఇంట్లో అందరికీ తెలుసు అయినా తెలియనట్లే ప్రవర్తించేవారు ( తండ్రికి కొడుకు సిగరెట్టు కాలుస్తాడని తెలుసు, అడిగితే మరీ తనెదురుగానే కాల్చేస్తాడేమో అనే భయం లాగన్నమాట!). నేను సిగరెట్లు కాల్చలేదండోయ్, ఊరికే సామ్యానికి చెప్పాను!

నా క్రికెట్టెంతదాకా వచ్చిందంటే మా కాలేజీలో సైన్సు వాళ్ళకి నేను కాప్టెన్ కూడానూ. అప్పటి సర్టిఫికేట్లున్నాయండోయ్ ఇప్పటికీనూ ! మాచ్చిలు హైస్కూల్ గ్రౌండు లో ఆడవలసివచ్చేది. దానికి హెడ్మాస్టారు కాబట్టి ఆయన పెర్మిషన్ తీసికోవలసి వచ్చేది. మా వాళ్ళందరూ నన్ను అడగమనేవారు. ఇందులో ఒక ఎడ్వాంటేజ్ ఉండేది, అక్కడి ప్యూన్నులూ వాళ్ళూ, అందరికీ మంచినీళ్ళూ అవీ తెచ్చిపెట్టేవారు ( హెడ్మాస్టారి కొడుకు ఆడుతున్నాడు కదా!).

7nbsp;   ఏదో ఈ బాలారిష్టాలన్నీ దాటుకుని దొరికిన మొదటి చాన్స్ లో ఉద్యోగంలో చేరిపోయాను.అక్కడ ఈ టీచర్లూ గొడవా ఉండదు కదా అని.అయినా అంత అదృష్టానికి నోచుకోవద్దూ. పూనా లో మా జి.ఎం గారు మాకు తెలిసీనవారని చెప్పానుగా, ఇంట్లో టీచర్ల గొడవ వదిలిందనుకుంటే, ఉద్యోగంలో చేరగానే ఈయన మొదలెట్టారు-ఏ.ఎం.ఐ.ఈ చదువూ, నాదగ్గరకు ప్రతీ శనాదివారాలు వచ్చేయి, నేను పాఠాలు చెప్తానూ అని! దరిద్రుడి నెత్తిమీద వడగళ్ళవాన లాగ, నేను ఎక్కడికెళ్ళినా, నా ప్రాణాలు తీయడానికి ఈ టీచర్లెక్కణ్ణించొచ్చారండి బాబూ! ఇంక తప్పేదేముంది, వెళ్ళకపోతే ఉద్యోగంలోంచి తీసేస్తారేమో అని భయం. అప్పటికింకా 18 సంవత్సరాల వయస్సేగా! ఇంకా భయాలు గట్రా ఉండెవి.

ఒకటి రెండేళ్ళలో ఆయన బదిలీ మీద ఇంకోచోటికి వెళ్ళిపోయారు. అక్కడ ఆయన ఉన్నన్నాళ్ళూ అడిగేవారు చదువు ఎక్కడిదాకా వచ్చిందీ అని, అయినా ఆయనకీ ఇంకా పనులేలెవా, ఆయనా వదిలిపెట్టేశారు, వీడిని బాగుచేయడం కష్టం అనీ.

అవ్విధంబుగా నాకు 1965 నుండి, 1972 దాకా ఈ టిచర్లదగ్గరనుండి విముక్తి లభించింది. అదేదో ‘సాడే సాథీ ‘ ( అంటే మన భాషలో ఏల్నాటి శని) అంటారే అలాగ, ఆ ఏడేళ్ళూ హాయిగా ఉన్నాను.ఏల్నాటి శనిలో మంచైనా జరగొచ్చట, చెడైనా జరగొచ్చట ! ఏంత చెప్పినా ఆ ఏడేళ్ళూ, నాజీవితానికి స్వర్ణ యుగం. చుట్టుప్రక్కలెక్కడా టీచరు అనే మాటుండేది కాదు.
ఆ దేముడికి కూడా కళ్ళు కుట్టాయనుకుంటా నా ఆనందం చూసి…..
(ఇంకా ఉంది)

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు–మధ్యతరగతి మనస్థత్వం –2

    నేను మిస్టరీ షాపింగ్ ఎసైన్ మెంట్లు చేస్తూంటానని చెప్పానుగా, ఆ సందర్భం లో ఈ వేళ షాపర్స్ స్టాప్ కి వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. ఈ రెండు నెలలోనూ ఇది నాలుగోది.ఇంతకు ముందువి, మా ఇంటావిడతో చేశాను. నాకు వచ్చిన మెయిల్ ప్రకారం ‘మెన్స్ వేర్ ‘ ఆడిట్ చేయాలి. వాళ్ళిచ్చే 500-1000 రూపాయలకీ షాపర్స్ స్టాప్ లో ఏమొస్తాయీ. వెళ్ళినప్పుడల్లా మా మనవడికోసం ఏదో ఒకటి కొంటూంటాను.ఏదో ఒకటి కొన్నట్లు వాళ్ళకి ఫ్రూఫ్ కావాలిగా !

   ఇప్పటికి గత రెండు మూడు సంవత్సరాల్లోనూ మొత్తం ఓ అరడజను సార్లైనా ఆడిట్ చేసే ఉంటాను.అయినా సరే ప్రతీ సారీ కొత్తే! నా ఆడిట్ లో మెన్స్ ఫార్మల్స్, సెమి ఫార్మల్స్, కాజుఅల్, షూస్, బ్యాగ్స్ లాటి కౌంటర్ లకి వెళ్ళి అక్కడి సేల్స్ మన్/గర్ల్ ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నారో రిపోర్ట్ వ్రాయాలి.

    అసలు క్యాజుఅల్స్ కీ, ఫార్మల్స్ కీ తేడా ఏమిటో ముందర తెలియాలికదా! ఎప్పుడైనా అలాటివి కొన్నానా పెట్టానా? ఏదో డబ్బులిస్తున్నారూ, కాలక్షేపంఅవుతుందీ, ప్రతీ రోజూ చుసేవాళ్ళకంటే కొత్త కొత్త వాళ్ళని చూడొచ్చూ అనే తాపత్రయం తప్ప నాకెందుకండీ ఈ షాపర్స్ స్టాప్పులూ అవీనూ! అయినా సరే వచ్చే డబ్బులు ( ఫూకట్ గా!)కోసం ఇలాటివన్నీ చేయడం( మధ్య తరగతి మనస్థత్వం మళ్ళీ!).పైగా వీటిలో ఫార్మల్స్, సెమీ ఫార్మల్స్, కాజుఅల్ అని అన్ని తేడాలెందుకు పెట్టారో ఆ దేముడిక్కూడా తెలుస్తుందనుకోను.

    ఇక్కడ ప్రతీ దాని ఖరీదూ చుక్కల్నంటుకుంటూటాయి. బయట వాటికీ, ఇక్కడి వాటికీ కనీసం 40-50 శాతం ఎక్కువే.వాడి ఎస్టాబ్లిష్ మెంటు ఛార్జీలూ అన్నీ కలిపి వేసేస్తాడు.అయినా వచ్చేవాళ్ళు వస్తూనే ఉంటారు. అందరూ నాలాగే ఉండరుగా! ప్రతీదాంట్లోనూ అక్కడ ఏమేమి పెట్టారో ఆ బ్రాండు పేరోటి వ్రాయాలి, అవేవో బొమ్మలు ( మానీక్విన్స్) పెట్టారో వ్రాయాలి. అక్కడుండే సేల్స్ మన్ పేరు, వాడి రూపం ఎలా ఉందో, పేరుతో సహా వ్రాయాలి. పేరు అడక్కూడదూ, వాడి నేమ్ ట్యాగ్గు ఎప్పుడూ తిరగేసే ఉంటుంది.అది ఎప్పుడు కనిపిస్తుందో అని చూడ్డంతోనే సరిపోతుంది.ఆ బ్రాండుల పేర్లు ఎక్కడ గుర్తుంటాయీ, దానికి మా కోడలు ఒకసారి ఓ చిట్కా చెప్పింది, మన మొబైల్ లో వాటి పేర్లు సేవ్ చేసేసుకుని, తరువాత తీరికగా చూసుకోవడం. ఈ పధ్ధతీ బాగానే ఉందనిపించింది.అప్పటినుండీ, ఎప్పుడు ఏ షాప్ కి వెళ్ళినా ఓ రౌండు వేసేయడం, ఓ పక్కకి వెళ్ళి ఆ పేర్లన్నీ సేవ్ చేసేసుకోవడం! వాటిల్లోవి కొనేదీ లేదూ,పెట్టేదీ లెదు!

    ప్రతీ కౌంటర్ లోనూ నోరు వెళ్ళపెట్టుకుని చూడ్డం, అదేదో కొనేసేవాడిలాగ ఓ షాపింగ్ బ్యాగ్గోటి తీసికొని అటూ ఇటూ తిరగడం. ఇలాటివి మాత్రం నేర్చేసుకున్నాను! అంతా చేసి, పిల్లల కౌంటరులోకి వెళ్ళి మా మనవడి కోసం ఏదో మన బడ్జెట్ లో సెలెక్ట్ చేయడం. పోనీ అక్కడేమైనా మనకి వీలుండేటట్లుంటాయా అంటే, అక్కడ ఆరు నెలల బాబుకి, ఏ డ్రెస్సూ 800/- కి తక్కువలేదు. ఓ రెండు రోజులేసేసరికి వాడికి ఎలాగూ సరిపోదూ, మన ఎదురుగానే దాన్ని రద్దీలోకి పెట్టేస్తారు. ఇవన్నీ ఆలోచించి, అంతంత డబ్బులు పెట్టి ఇప్పుడు కొనకపోతేనే అనిపిస్తుంది.ఇక్కడే మధ్యతరగతి మనస్థత్వం ఏక్ దం ఫీల్డ్ లొకి వచ్చేస్తుంది.ఏమో మా పిల్లలైతే, ఇలాటివన్నీ ఆలోచించరేమో.

    అలాటి షాపుల్లోకి వచ్చేవాళ్ళందరినీ చూస్తూంటే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. వాళ్ళకి డబ్బుల వాల్యూ తెలియదా, లేక ప్రతీ వస్తువూ 4-5 రెట్లెక్కువ పెడితేనే వాళ్ళ స్టేటస్ పెరిగుతుందా? ఇవే బ్రాండులు ఇంకో షాప్ లో తక్కువకే వస్తాయి.అయినా ఇలాటి వాటిల్లోకి వెళ్ళి షాపింగు చేయడం ఓ స్టేటస్ సింబల్.పైగా పిల్లలతో వస్తే ఇంకా హడావిడౌతుంది. వాళ్ళు కనిపించినదల్లా కొనమని పేచీ పెడతారు, మనవాళ్ళుకూడా, తమ చిన్నప్పుడు ‘కోల్పేయిన’ లగ్జరీస్ అన్నీ వాళ్ళ పిల్లలకి ఎలా సమకూర్చుతున్నారో అనే ఓ అపోహ తో ఆ షాప్పు వాడిని పోషిస్తూంటారు.ఈ బ్లాగ్గు చదివే చాలా మంది అనుకుంటూండవచ్చు-ఈయన తన మిడిల్ క్లాస్ మెంటాలిటీ గురించి క్లాసెందుకు తీసికుంటున్నారూ అని.ఏం లేదూ, ఉన్న విషయం ఏమిటో చెప్తున్నాను.ఏదో నాలాటి వాడు వెళ్ళకపోతే, ఆ షాపు వాడికి ఏమీ నష్టం లేదు.

    వాల్యూ ఫర్ మనీ అనే దాని గురించి ఆలోచిస్తే, ఇప్పటి వాళ్ళకి నచ్చదు. పైగా ఏమైనా అంటే, ఇప్పుడు కాకపోతే ఎప్పుడు ఎంజాయ్ చేస్తారూ అంటారు.ఇందుకే అంటాను, నాలాటివాళ్ళు ఈ మధ్యతరగతి మనస్థత్వం లోంచి బయటకు రానూలేరు, అందులో ఇమడా లేరు.

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు-British legacy

epaper-sakshi-com (1)epaper-sakshi-com (2)

    ఈ వేళ సాక్షి న్యూస్ పేపర్ లో ఒక వార్త వచ్చింది. పైన ఇచ్చిన లింకుమీద నొక్కండి. మా చిన్నప్పుడు చూసేవాడిని, మా నాన్నగారు హెడ్మాస్తర్ ( నాకు జ్ఞానం వచ్చేటప్పటికే) గా పనిచేయడం వలన ఎప్పుడూ ఇంటినిండా ప్యూన్ లే. నీళ్ళుతోడాడానికి ఒకడు,మొక్కలకి నీళ్ళు పోయడానికి ఒకడు,మార్కెట్ నుండి కూరలు తేవడానికి ఒకడూ.అసలు వీళ్ళంతా స్కూలు పని మానేసి, మా ఇంట్లోనే ఎందుకు పనిచేస్తారూ అనుకునేవాడిని. కానీ అలాటివి అడిగే చొరవా, జ్ఞానమూ లేవు ఆరోజుల్లో ( అంటే ఇప్పుడు జ్ఞానం ఉందని అపోహ పడకండి!). ఏది ఏమైనా అదోలా ఉండేది.

    పెద్దై ఉద్యోగంలో చేరిన తరువాత ,మా ఫాక్టరీ జనరల్ మేనేజర్ ఇంటి దగ్గర కూడా, ఓ అరడజను వర్కర్లని చూసేవాడిని.ఓహో ఏదైనా సంస్థలో పనిచేసే అందరికంటె పెద్దాయన దగ్గర ఇలా వెట్టిచాకిరీ చేసేవాళ్ళుంటారన్నమాట అనుకున్నాను. అదే జనరల్ మేనేజర్లు, మా ఫాక్టరీలలో పనిచేసినంతకాలం, మహారాజ భోగాలతో ఉండేవారు. వాళ్ళకి ప్రమోషన్ వచ్చి, కలకత్తా హెడ్ క్వార్టర్ లో వేసినప్పుడు చూడాలి వీళ్ళ తిప్పలు.ఒకసారి నాకు తెలిసిన ఓ పెద్దాయన మా హెడ్ క్వార్టర్ లో ఉన్నారు కదా అని, కలియడానికి వెళ్ళాను.ఆఫీసులో నన్ను చూడగానే ఆయన క్యాబిన్ కి తీసికెళ్ళి, కాఫీ, చాయ్ ఏం కావాలీ అని అడిగి బెల్లు కొట్టారు. ఓ పావుగంటైనా ఎవడూ రాకపోతే, పాపం ఈయనే వెళ్ళి కాఫీ తెచ్చాడు.’వాడు ఈవేళ శలవుమీదున్నాడూ అందుకనే రాలేదూ అని ఓ వెర్రినవ్వు నవ్వేశాడు. ఆ తరువాత తెలిసింది, అక్కడ అంటే హెడ్క్వార్టర్స్ లో ఈ ‘మహారాజు’ లని పట్టించుకునే నాధుడెవడూ ఉండడని, అన్ని పనులూ, ఆఖరికి టెబిల్ తుడుచుకోవడం దగ్గరనుండీ.

   అలాగే మా స్నేహితుడొకరు ఢిల్లీ ఆర్మీ హాస్పిటల్ లో బ్రిగెడేయర్ గా ఉండేవాడు. ఒకసారి వాళ్ళింటికి వెళ్తే ఆశ్చర్యం వేసింది. నలుగురో అయిదుగురో ఆర్డర్లీలు షూస్ విప్పడానికోడూ, పాలిష్ చేయడానికోడూ, వంట చేయడానికోడూ వామ్మోయ్, వాళ్ళింట్లో ఉండే కుటుంబసభ్యులకన్నా, ఈ ఆర్డర్లీలే ఎక్కువ! ఇదేమిటి గురూ అంటే, ‘ఏం చేస్తాం వద్దన్నా వాళ్ళకి డ్యూటీ ఇక్కడే వేస్తారు, ఉన్నారుకదా అని చేయించుకుంటున్నానూ, రిటైర్ అయిన తరువాత ఈ భోగాలన్నీ ఎలాగూ ఉండవు కదా, అనుభవించినంతకాలం అనుభవించడమే’అన్నాడు.

   మేము రాజమండ్రీ లో ఉన్నప్పుడు (అంటే ఈ మధ్యనే) మా బిల్డింగులోనే ఓ రిటైర్ అయి దివంగతులైన పోలీసు అధికారి గారి భార్య ఒకరుండే వారు. ఆవిడ ఒక్కరే ఉండేవారు. ఆవిడకి సేవలు చేయడానికి ప్రతీ రోజూ ఓ పోలీసూ, ఆవిడకి తోడుండడానికి ఓ లేడీ పోలీసూ, అబ్బో ఇలా ఉండాలి భోగం అంటేనూ అనుకునేవాడిని.అక్కడ ఉండగానే పేపర్లలో లెటర్ వ్రాద్దామనుకున్నాను, మళ్ళీ పోలీసులూ వీళ్ళతో గొడవలెందుకూ, కారణం లేకుండానే ‘లోపల’ పెట్టేస్తారూ, లేనిపోని గొడవ మనకెందుకూ అనుకుని వదిలేశాను! పోనీ ఏదైనా జెడ్ క్యాటిగరీ మరేదో ఉందేమో అనుకున్నా అదీ లేదు. వీళ్ళెవరూ లేనప్పుడు ఈవిడ హాయిగా తిరిగేవారు! పోలీసులు తక్కువై శాంతి భద్రతలు కాపాడలేమంటూనే అసలు వీళ్ళేమిటీ, వీళ్ళ డ్యూటీలేమిటి?

    మనదేశంలో మహరాజభోగాలనుభవించాలంటే పోలీసుగానో, ఆర్మీ ఆఫీసరుగానో, లేక ఏ రాజకీయనాయకుడుగానో పుట్టాలి.

    ఇవన్నీ మనకి బ్రిటిష్ వాళ్ళు వదిలేసి వెళ్ళిన బహుమతులు. ‘సిరి అబ్బకపోయినా చీడ అబ్బిందంటారు. వాళ్ళకి ఉన్న డిసిప్లీన్ లేకపోయినా ఇలాటివన్నీ మాత్రం నేర్చుకున్నాం!

    ఇవే కాకుండా, ప్రభుత్వ వాహనాలు స్వంత పనులకు ఉపయోగించుకోవడం, ఎం.ఎల్.సి నుండి ప్రతీవాడికీ ఇద్దరు గార్డులూ.అసలు వీళ్ళందరికీ ఈ సెక్యూరిటీ ఎందుకో అర్ధం అవదు.వీళ్ళు మనల్ని ఏం ఉధ్ధరిస్తున్నారుట? మామూలు జనం కట్టే పన్నులు అన్నీ ఎలా వ్యర్ధం అవుతున్నాయో తలుచుకుంటే గుండె మండిపోతూంది.అయినా ఏం చేయలేము.

బాతాఖానీ-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు-ఆవకాయ

    వేసవి కాలం వచ్చిదంటే ప్రతీ తెలుగు వారింటా ఆవకాయ హడావిడి వచ్చేస్తుంది. మా రోజుల్లో అయితే మామిడికాయ ఎప్పుడూ బయట మార్కెట్ లో కొనవలసిన అవసరం ఉండేది కాదు. మా అమ్మమ్మ గారి పొలంనుండి వచ్చేవి. ఎవరిచేతో కారాలు కొట్టించడం, ఆవపిండీ, ఉప్పూ రెడీ చేసికోవడం, మమ్మల్ని గానుగ వాడిదగ్గరకు పంపి నూనె తెప్పించేవారు.

    పిల్లల డ్యూటీ ఏమిటంటే మామిడికాయ ముక్కలు తరగగానే,ఆ ముక్కలన్నీ శుభ్ర పరచడం. మాగాయ , పులిహోరావకాయా, తొక్కుపచ్చడి, మెంతావకాయా పెట్టేవారు. అప్పుడప్పుడు వేసికోవడానికి ఉల్లావకాయ పెట్టేవారు. పిల్లల పని ఏమిటయ్యా అంటే, ఆ వెల్లుల్లి రెబ్బలు నూనెలో ముంచి, కొంచెం పసుపు రాసి ఉంచేవారు, వాటికి పైన ఉన్న తొక్కు తీయడం. బలేఉండేది.

    ఆవకాయ కలిపేసిన తరువాత, అన్నం ఆ పళ్ళెంలో వేసి కలిపి ముద్దలు పెట్టినప్పుడుండే మజా ఇంకెక్కడా దొరకదు. కొత్తావకాయ వేసికొని తిన్న తరవాణీ అన్నం రుచి ప్రపంచంలో ఇంకేదానికీ ఉండదు! అలాటివన్నీ తీపి తీపి జ్ఞాపకాల్లా మిగిలిపోయాయి.

    ఇప్పటికీ మా ఇంటావిడ ఇంట్లోనే ఊరగాయలు పెడుతోంది. టెంకొచ్చిన కాయ తీసికుని రండీ అంటుంది.నాకు అది ఎలా తెలుస్తుందో ఇప్పటికీ అర్ధం అవదు.ఏదో బజారుకెళ్ళడం, తెలిసిన కొట్టువాడిని అడిగి, ముదురుగా ఉన్న కాయలు వాడిచేతే సెలెక్ట్ చేయించి, అక్కడే ముక్కలు చేయించి తీసుకు రావడం. ఓ పాతిక కాయలు తెండీ అంటుంది. దాని సైజు చెప్పదు.రామా ఈజ్ ఎ గుడ్ బాయ్ లాగ, బజారుకెళ్ళి వాడిని ఓ పాతిక కాయలు, తూపించి ముక్కలు చేయించడం. ఇంతా శ్రమ పడి తెస్తే, ఇన్నెందుకూ అంటుంది, నా అదృష్టం బాగోపోతే, ఆముక్కలు కొన్ని సరీగ్గా తెగక, పాడైపోతే, సగం ముక్కలు ‘రిజెక్టెడ్ బిన్ ‘లో వెసేస్తుంది మొత్తం గత 38 ఏళ్ళలోనూ, ఏ రెండు మూడు సార్లో తప్ప,( అప్పుడు కూడా మాఇంటావిడ పర్యవేక్షణ లో), ఆవకాయ పెట్టడానికి మామిడి కాయ నేనే తెస్తూంటాను.ఒక్కసారంటె ఒక్కసారికూడా, చివాట్లు తినకుండా లేను !!

    ఈ సారి హైదరాబాద్ నుండి పిండీ,కారం తెప్పించింది.క్రిందటి మూడు సార్లూ మన దేశం( ఆంధ్ర) లోని పిండీ, కారం అలవాటు పడిపోయి. మొదట మాగాయి కోసం ఓ పదిహేను రోజుల క్రితం పెద్ద కాయలు తెచ్చాను. నా అదృష్టం బాగుండి, అవి చాలా బాగున్నాయంది.అబ్బో ఇన్నాళ్ళకు నాకు కూడా కాయ సెలెక్ట్ చెయ్యడం వచ్చేసిందే అని సంబర పడిపోయాను!

   ఈ మధ్య రెండు మూడు రోజులు గాలీ, వానా రావడం తో, గాలికి రాలి దెబ్బతిన్న కాయలు దొరుకుతాయీ అందువల్ల ఓ రెండు రోజులు ఆగి తెమ్మంది.అర్రే, ఓ సంగతి చెప్పడం మర్చేపోయాను-కాయలు ( మాగాయకి) బాగానే ఉన్నాయీ, అమ్మయ్యా అనుకుని, ‘తిల్ ఆయిల్’ తెమ్మంటే క్రింద రిలయెన్స్ లోకి వెళ్ళి, ‘సరసోంకా ఆయిల్'( ఆవనూనె) తెచ్చాను,ఈవిడేమో తన భర్త గారి ‘ఎఫిష్యెన్సీ’ మీద నమ్మకం ఉంచి, చూసుకోకుండానే బాటిల్ సీల్ విప్పేసింది. తరువాత తెలిసింది, అది ఆవనూనె, నువ్వుల నూనె కాదూ అని. నేను ఇంటికొచ్చిన తరువాత, నా ‘మామూలు’ దొరికేసింది! అసలు ఆవనూనెకీ, పప్పునూనెకీ తేడా తెలియకుండా ఎలా ఉన్నారండి బాబూ వగైరా వగైరా… సీల్ విప్పేసిన తరువాత కొట్టువాడెక్కడ పుచ్చుకుంటాడూ? నోరుమూసుకుని మళ్ళీ వెళ్ళి,ఆ తిల్ ఆయిల్ తెచ్చాను.ఏదో ఆ మాగాయ ప్రకరణం పూర్తయ్యింది ఎలాగో.మళ్ళీ మొదలు దాంట్లో ఊట వెయ్యాలీ, అలాటి కాయలే తెండీ అంటూ.

    మొత్తానికి రెండు రోజులు తెరిపిచ్చింది కదా అని ఈ వేళ బయలుదేరాను. ఎన్నికాయలూ అంటే ఛస్తే చెప్పదు, ఓ గిన్నె తీసుకొచ్చి దీంతో నాలుగు గిన్నెల ముక్కలుండాలీ అంటుంది.ఆ గిన్నేంటో, ఆకొలతేంటో నన్ను పుట్టించిన బ్రహ్మక్కూడా తెలియదు, సరే తప్పేదేముందీ అని బయలుదేరి వెళ్ళాను.మరీ మా ఇంటావిడ చూపించిన గిన్నె పట్టుకుని వెళ్ళలేను కదా. ఏదో దేముడి మీద భారం వేసేసి మార్కెట్ కి వెళ్ళాను.మామిడికాయలు నిగ నిగా నాదృష్టికి బాగున్నట్లే కనిపించాయి. ఇప్పుడేమిటీ గడచిన ముప్పైఏళ్ళనుండీ అలాగే కనిపిస్తున్నాయి. సరే అని కిలోకి ఎన్నికాయలొస్తాయీ అని అడిగి, వాడు అయిదు కాయలొస్తాయీ అన్నాడు కదా అని, వాటిని ముక్కలు చేస్తే ఆ ‘కొలత గిన్నె’తో నాలుగు గిన్నెలొస్తాయీ అని మెంటల్ గా కాలుక్యులేట్ చేసేసి, సరే ఓ పాతిక కాయలు తూచూ అన్నాను.వాటిని తరగడానికి కిలోకీ అయిదు రూపాయలన్నాడు.

    ఆ కాయల్ని తరిగేవాడితో, కాయల్ని తడిగుడ్డతో తుడిచి కొయ్య మన్నాను.వాడెందుకు తుడుస్తాడూ, నాకో గుడ్డ ఇచ్చి దాన్ని తడపడానికి నీళ్ళిచ్చి, అక్కడే పక్కనే కూర్చుని నన్నే తుడవమన్నాడు.సరే అని, నేను తడిగుడ్డతో తుడవడం, వాడు తరగడం.వచ్చేటప్పుడు ఇంకో మాట చెప్పిందండోయ్, ప్రతీ ముక్కకీ టెంకలోని భాగం ఉండేటట్లు చూడాలని.ప్రతీ సారీ చెప్తుందనుకోండి.వాడితో ఈ మాట చెప్పగానే పాపం వాడు కూడా, సాధ్యమైనంతవరకూ ప్రతీ ముక్కకీ టెంక భాగం ( కొద్దో గొప్పో) ఉండేటట్లు చూసి, మొత్తానికి ఆరు కిలోల ముక్కలూ, ఓ పాలిథీన్ బ్యాగ్గులో వేసికుని మిట్ట మధ్యాన్నం 12 గంటలకి కొంపకి చేరాను

   ఇంకా ఏమీ అనలెదు కదా అంతా బాగానేఉండేఉంటుందీ అనుకున్నంతసేపు పట్టలేదు, ‘మీరు కాయ కొట్టేటప్పుడు అక్కడే ఉన్నారా, ఎక్కడైనా తిరుగుతూన్నారా’అంది. మళ్ళీ ఇంకా ఏమీ అనలెదు కదా అంతా బాగానేఉండేఉంటుందీ అనుకున్నంతసేపు పట్టలేదు, ‘మీరు కాయ కొట్టేటప్పుడు అక్కడే ఉన్నారా, ఎక్కడైనా తిరుగుతూన్నారా’అంది. మళ్ళీఏమ్వచ్చింది దేముడోయ్ అనుకొని, సంగతేమిటా అని అడిగితే చెప్పింది, ‘కాయలన్నీ లేతగా ఉన్నాయి, ఆవకాయకి బాగుండదు’అని. నా ట్రెడిషన్ ప్రకారం ఈ సారికూడా మామిడికాయలు సరీగ్గా చూసుకొని తీసుకురాలేదు.

    ఆ బాగాలేని ముక్కల్ని ఎలాగో సాల్వేజ్ చేసేసి, మొత్తానికి ఈ ఏడాది కూడా కొత్తావకాయ పెట్టేసింది.ఇటుపైన అంటే వచ్చే ఏడాది, ఆవిడనే తీసికెళ్ళీ మామిడికాయలు సెలెక్ట్ చేయించాలని
ఇప్పుడే బుర్రలోకి ఓ ఆలోచన వచ్చింది.ఇంక అప్పుడు నన్నేమీ అనడానికి వీలుండదుగా !!
.

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు–మధ్యతరగతి మనస్థత్వం

    మొన్న శనివారం నాడు, మా అమ్మాయి ఆడపడుచు వాళ్ళ వివాహ సిల్వర్ జూబిలీ కి పిలిస్తే వెళ్ళాము.ఆ రోజు మా అబ్బాయి, ల్యాండ్ మార్క్ వారు ముంబైలో నిర్వహించిన, క్విజ్ పోటీకి వెళ్ళవలసివచ్చింది. అందువలన, మా అమ్మాయీ అల్లుడూ వచ్చి మమ్మల్ని తీసికెళ్ళారు.మా అబ్బాయి టీం, క్విజ్ లో సెకండ్ వచ్చారు. ఆగస్ట్ 15 న చెన్నైలో జరిగే నేషనల్ ఫైనల్ కి
క్వాలిఫై అయ్యారు.

   పూణే లో సోలాపూర్ హైవే మీద ‘సంస్కృతి’ అని ఓ రిసార్ట్ ఉంది. అక్కడ పెట్టారు వీళ్ళ ఫంక్షన్.మేము మా తాహతుని బట్టి ఏదో చిన్న బహుమతీయే తీసికెళ్ళాము.మా అల్లుడు, వాళ్ళ అక్కా, బావగార్లకు ఏదైనా గిఫ్ట్ తీసికెళ్ళాలని, ‘సద్గురూస్’ అని ఓ షాప్ కి తీసికెళ్ళాడు. వామ్మోయ్ అక్కడ ఏదీ కూడా,నాలుగైదు వేలకి తక్కువ లేదు!అన్నీ అవేవో ఆర్ట్ పీసులూ, వగైరా….అలాటివాటిలోకి మొట్టమొదటి సారిగా వెళ్ళామేమో, అంతా విచిత్రంగా ఉంది.అప్పుడప్పుడు,పత్రికల్లోనూ, పుస్తకాల్లోనూ చదవడం,బొమ్మలు చూడడమే కానీ అంత దగ్గరగా వాటిని చూసిందెక్కడ?

    అక్కడ కొన్ని కొన్ని పైంటింగ్స్ ఉన్నాయి. నా బుర్రకేమీ అర్ధం అవలేదు.వాటిని ఎప్రీసియేట్ చేసేటంత యీస్థటిక్ సెన్స్ కూడా లేదు. కానీ, మా మనవరాలు తాన్యా అడిగిందీ ‘ తాతయ్యా,క్యా ఆప్కో కుచ్ సంఝా క్యా?ఇస్ మే కౌన్సీ చీజ్ హై.ఐ కెన్ డు బెటర్’అంది.పోన్లే నేనే కాదు, నాలాటి వాళ్ళు ప్రపంచంలో ఇంకా చాలా మందే ఉన్నారు అనుకున్నాను.నేను చెప్పేదేమిటంటే,మన వాళ్ళల్లో చిత్రాలు గీసే వడ్డాది పాపయ్య గారనండి, లేక మన ‘బాపూ’ గారనండి, రవి వర్మ అనండి, వాటిని చూస్తే వారు వేసిన చిత్రాల్లో ప్రాణం ఉంటుంది. ఈ ఆర్ట్ గ్యాలరీల్లో వేసే చిత్రాల్లో ఏం ఉంటుందో నాకైతే ఇప్పటికీ తెలియలేదు.అయినా సరే వాహ్ వాహ్ క్యా చీజ్ హై అనడం ఒక స్టేటస్ సింబల్ !

    బహుశా నా మిడిల్ క్లాస్ మెంటాలిటీ వల్ల నాకు అర్ధం అవమేమో. ముందునుండీ ప్రభుత్వోద్యోగంలోనే పనిచేసి, అందులోనూ రిటైర్ అయే సమయానికి ఆఫీసరు(అదీ గ్రూప్ బి) అయ్యాను, బహుశా, నా మనస్థత్వం కూడా అలాగే ఉండిపోయింది.ఇప్పుడు రిటైర్ అయ్యాక, పిల్లలు సంపాదించి, ఎక్కడెక్కడికో అంటే ఇదివరకెప్పుడూ వెళ్ళని లోకాలికి తీసికెళ్ళినా, బేసిక్ గా ఉన్న మనస్థత్వం మారదు కదా! అప్పుడప్పుడనుకుంటూంటాను, ఇలాటివాటికి వెళ్ళకపోతేనే ప్రాణానికి హాయిగా ఉంటుందని, కానీ పాపం మాఇంటావిడేం పాపం చేసికుంది,అలాటివాటికి వెళ్ళకుండా ఉండడానికీ అనుకొని, మా పిల్లలు ఎప్పుడైనా ఎక్కడికైనా వెళ్దామంటే తలూపేస్తూంటాను. ఏది ఎలా ఉన్నా అలాటిచోట్ల ఎవరికీ మాటరాకుండానూ, వీలైనంతవరకూ ఎవరిచేతా మాట పడకుండానూ లాగించేస్తున్నాను!

   ఏది ఏమైతేనేం, మొత్తానికి అక్కడికి వెళ్ళాము.అక్కడి వాతావరణం చాలా బాగుంది. మణిపూర్ బృందం వారు చేసిన గెడకర్రలతో డ్యాన్సూ,కత్తి యుధ్ధాలూ వగైరా, సినిమా పాటల తంబోలా,ఇంకా ఏవేవో ఉన్నాయి.భోజనం, స్నాక్సూ కూడా బాగున్నాయి.రాత్రి 12.00 గంటలదాకా మన ఇష్టం వచ్చినట్టు గడపొచ్చు(తిండి తో సహా!). ఖరీదు కూడా అంత ఎక్కువ కాదు( ఈ మధ్యన ఇలాటి వాటికి వెళ్ళి వెళ్ళి నాలోకూడా మార్పొస్తూంది!) 450/- రూపాయలు.ఇంకా ఏవేవో మెహిందీ, టాటూ, జాతకాలూ కూడా ఉన్నాయి.

    ఎప్పుడైనా బయటకి వెళ్ళాలంటే సిటీ బస్సులోనే వెళ్ళడం, ఆటో ఛస్తే ఎక్కను. అప్పుడప్పుడు మా ఇంటావిడని మేము అద్దెకుండే ఫ్లాట్ కి తీసికెళ్ళినప్పుడు, వెళ్ళేటప్పుడు ఆటోలోనే తీసికెళ్ళినా, తిరిగి వచ్చేటప్పుడు పోనీ బస్సులో వెళ్దామా అని కక్కూర్తి పడి అడూగుతూంటాను.అదేం ఖర్మమో,ఎప్పుడూ బస్సుగురించి వెయిట్ చేయడం, మా ఇంటావిడ తిప్పలు చూసి నా బి.పి. పెంచేసుకోవడం, జీవితంలో ఎప్పుడూ ఇంక నిన్ను బస్సుల్లో తీసికెళ్ళనులే అంటూ ఓ లెక్చరిచ్చేయడం. అసలు తనకి బయటకు రావడానికే కుదరదు, ఎప్పుడో అమావాస్యకీ, పౌర్ణమికీ బయటకు వస్తే నాతో గోల ! ఇదిగో దీన్నే మిడిల్ క్లాస్ మెంటాలిటీ అంటారు. ఎప్పుడో నెలకోసారో, రెండుసార్లో తీసికెళ్ళేదానికి, హాయిగా రానూ పోనూ ఆటోలోనే తీసికెళ్ళొచ్చుగా, అబ్బే, అలా కాదు,అక్కడ కక్కూర్తి.జీవితంలో అసలు ఎప్పటికైనా బాగుపడతానా?

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు–మన దురదృష్టం !!

    నిన్నా, ఈవేళా లోక్ సభలో జరిగిన అల్లరి చూస్తూంటే, మన రాజకీయ నాయకులు ఎంత హీన స్థితికి వెళ్ళగలరో తెలుస్తుంది. మన గ్రామాల్లో చూస్తూంటాము, ‘అచ్చోసిన ఆంబోతులు’ అని, అలాగే మన నాయకులు కూడా, పార్లమెంటు లో ఏ చెత్త మాట్లాడినా, వాళ్ళని అడిగేవాడు లేడు.లాలూ అరుపులూ, ఆ తరువాత బి.జే.పి సభుడిని కొట్టడానికి వెళ్ళడం, ఇతనిని ములాయం సింగు ఆపడం చూస్తూంటే, ఏదో సినిమాల్లో రౌడీ షీటర్స్ ప్రవర్తన లా ఉంది. మన ఖర్మ కాలి, ఒకడు బీహార్ ని ముంచేశాడు, ఇంకోడు యు.పి. ని ముంచేశాడు.అసలు వీళ్ళకి ఇంకోళ్ళకి నీతులు చెప్పే అధికారం ఉందా అనిపిస్తూంటుంది. పార్లమెంటే కాదు, మన శాసన సభలూ అలాగే తగలడ్డాయి.స్పీకర్ అనేవాడు , ఈ దౌర్భాగ్యుల్ని అరికట్టలేక సభలని మాత్రం వాయిదా వేస్తూంటారు.ప్రపంచంలో మిగతా అన్ని పార్లమెంటులలోనూ ఇలాగే జరుగుతూంటుందా, ఏమో.

   ఈ మధ్యన వార్తల్లోకి వచ్చిన ఇంకో అంశం-మన దేశంలోని క్రీడా సంఘాలని, సంవత్సరాలనుండీ అంటిపెట్టుకుని ఉన్న రాజకీయ నాయకులు.చాలా మందికి ఓ అంటే ఢం రాదు క్రీడలగురించి, అయినా సరే సంవత్సరాలనుండీ కుర్చీ అంటిపెట్టుకునే ఉన్నారు.గవర్నమెంటు ఇచ్చే గ్రాంటులు అన్నీ జేబుల్లోకి వస్తాయి గా! ఎక్కడ చూడండి, ప్రతీ ఫెడరేషనుకీ ఎవడో ఒక రాజకీయ నాయకుడే హెడ్డు.వాడు పోతే, వాడి కొడుకో,కూతురో. మొత్తానికి కుటుంబంలోనే ఉండాలి.కొంతమంది 20-30 సంవత్సరాలనుండీ ఉన్నారుట.పోనీ వీళ్ళుండడం వల్ల మనకి అంతర్జాతీయ పోటీల్లో ఏమైనా పదకాలు వస్తున్నాయా అంటే అదీ లేదు.మరి ఈ నాయకులు చేస్తున్న నిర్వాకం ఏమిటంటా?

    ఏ క్రీడ తీసికున్నా దాంట్లో అన్నీ పాలిటిక్సే. సెలెక్షన్ లో కనిపిస్తూంటుంది.హాకీ లో కె.పి.ఎస్. గిల్ వచ్చిన తరువాత, ఎంతమంది కోచ్ లు, ఎంతమంది కెప్టెన్లు మారారో చూశారు కదా.అలాగే ఏదో ఒలింపిక్స్ లో అన్ని సంవత్సరాల తరువాత షూటింగులో గోల్డ్ మెడల్ వచ్చిందీ అనుకుంటే, అభినవ్ బింద్రాని ఆ తరువాత టీం లోంచే తీసేశారు! ఈ మధ్యన ఈ గొడవంతా ఇంత ప్రాముఖ్యంలోకి వచ్చిందంటే,మన క్రీడా మంత్రి శ్రీ గిల్ ( మాజీ ఎలక్షన్ కమిషనర్),ఇచ్చిన ప్రకటన వలన.ఇదంతా ఎందుకొచ్చిందంటే రాహుల్ మెహ్రా అనే న్యాయవాది ఢిల్లీ హైకోర్టులో వేసిన పి.ఐ.ఎల్ ధర్మమా అని.

    దీనికి సమాధానంగా, మన ‘నేతలు'( ఫెడరేషన్లని జలగల్లా పీల్చేస్తున్న దురంధరులు) ఏమంటున్నారంటే, మాలాటి రాజకీయ నాయకుల వల్లే, అసలు ఈ క్రీడలకి స్పాన్సర్ షిప్ వస్తోందీ అని.ఆ వచ్చేదేదో మన పెద్ద పెద్ద కంపెనీలనుండే కదా. మన దేశంలో ఉన్నవి మొత్తం ఓ పదిహేను క్రీడా ఫెడరేషన్లుంటాయనుకుంటాను. ఒక్కొక్క దానికీ, ఓ టాటా, ఓ బిర్లా,ఓ అంబానీ, ఓ మాల్యా,ఓ కుమారమంగళం అలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఓ పాతిక యాభై ఉద్దండుల్లాంటీ వాళ్ళున్నారు. వాళ్ళనే అద్యక్షులు చేసేస్తే, వాళ్ళు ఎవరో ఒక ప్రొఫెషనల్ ని సి.ఈ.ఓ క్రింద పెట్టి, మెనేజ్ చేస్తారుకదా.అప్పుడు ఈ రాజకీయ నాయకుల గొడవా ఉండదు. వాళ్ళని దేశాన్ని ఉధ్ధరించమందాం, పార్లమెంటులో కావలిసినంత కాలక్షేపం.

    మా చిన్నప్పుడు మామూలుగా జనరల్ నాలెడ్జ్ లో మన దేశం లో రాష్ట్రాలెన్నో, గవర్నర్లెవరో, ముఖ్యమంత్రెవరో, కేంద్ర క్యాబినెట్ లో మంత్రులెవరో వగైరా వగైరా, సోషల్ స్టడీస్ లో బిట్ ప్రశ్నల్లో వచ్చేవి.వాటిగురించి పేపర్లలో చదవడం, ఆవి గుర్తు పెట్టుకోవడం ఆ ప్రశ్నలు పరీక్షల్లో వస్తే వ్రాయడం అంతా బాగా ఉండేది.ఇప్పుడు ఏ రాష్ట్రానికి ఎవడు గవర్నరో, ఎవడు ముఖ్యమంత్రో
ఎవరికైనా తెలుసునా? ఎవడెంత తిన్నాడో మాత్రం అందరూ గుర్తు పెట్టుకుంటారు.
టెల్కాం 2జి స్పెక్ట్రం విషయంలో డి.ఎం.కే కి చెందిన రాజా, లక్ష కోట్ల స్కాం కి బాధ్యుడు అని అందరూ మొత్తుకుంటూంటే, కరుణానిధి మాత్రం, ‘రాజా దళితుడు కాబట్టి, అతనిమీద కక్షకట్టారూ’ అంటాడు.కులానికీ, స్కాం కీ సంబంధం ఏమిటండి బాబూ? ఏదైనా సరే ఒకే పార్టీ అధికారం ఉండాలి కానీ,ఇలాటి కిచిడీ ప్రభుత్వాలు ఇలాగే తగలడతాయి.ఎవణ్ణంటే ఎవడికి కోపంవస్తుందో తెలియదు.ఒకే పార్టీ అదికారం లో ఉన్న ప్రభుత్వాలు చూడండి, హాయిగా ఉన్నారు.గొడవలుంటాయి లేవనము, కానీ వాళ్ళు తినేది తింటూ కొంచమైనా ప్రజలకి కూడా చేస్తూంటారు.ఎవడి బ్లాక్ మెయిలూ ఉండదు.వెస్ట్ బెంగాల్, గుజరాత్,పంజాబ్,ఆంధ్ర, కర్ణాటకా, బీహార్, యు.పి,ఎం.పి, మొ.. వాటిలో పరిపాలన ఫరవా లెదు.అప్పోజిషన్ పార్టీలవాళ్ళ సంగతి వదిలేయండి, వాళ్ళు అరుస్తూనే ఉంటారు.

    రాజకీయం లో డబ్బులుంటాయి కాబట్టే, అంతంత డబ్బులు ఖర్చుపెట్టి, అంతకింతా సంపాదించుకోవచ్చని వస్తారే కానీ, దేశాన్ని ఉధ్ధరించడానికి మాత్రం కాదు.వాడెవడో కేతన్ దేశాయి ట, ఏ ఊళ్ళో మెడికల్ కాలేజీ ఉండొచ్చో, ఎక్కడ ఉండకూడదో వాడే చెప్తాడుట.వాడు ఇన్నాళ్ళూ తిన్న డబ్బు కోట్లమీదే. ఇంకో జగన్ మోహన్-జాయింటు కలెక్టరుట.. ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ప్రతీ రోజూ మన ‘ హాల్ ఆఫ్ షేం’ లో జనం ఎక్కువైపోతున్నారు.

   ఇదివరకటి ( మేము చదువుకునే రోజుల్లో) పుస్తకాల్లో, దేశానికి స్వతంత్రం ఎలా వచ్చిందీ, వారందరూ ఎంతంత త్యాగాలు చేశారూ లాటివి చదివాము.ఇప్పుడు ఆ గొడవలన్నీ ఎవరూ పట్టించుకోరు.ఇప్పుడు ఎవడెవడు ఏ ఏ స్కాం లో ఎంతంత తిన్నాడూ, వాడిని ఏమీ చెయ్యలేక, మన కోర్టులు కూడా వాళ్ళని ‘ ఫర్ లాక్ ఆఫ్ ఎవిడెన్స్’ ఎలా వదిలేస్తున్నారూ, అందులో మన న్యాయ వ్యవస్థ ఎంత ‘నీతి’ గా ఉందీ, వాళ్ళని పట్టుకోవలసిన పోలీసు యంత్రాంగం ఎంత ‘నీతి’ గా ఉందీ, వగైరా వగైరా..

సర్వేజనా సుఖినోభవంతూ …..

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు–టీ.వీ ల్లోనూ కొన్ని మంచి కార్యక్రమాలు !!

    నేను ప్రతీ రోజూ తప్పకుండా చూసే ఒకే ఒక్క సీరియల్ జీ హిందీ చానెల్ లో రాత్రి 8.00 గంటలకు ప్రసారమయ్యే “ఝాన్సీ కీ రాణి”.చాలా బాగుంటోంది.ఆ మధ్యన జీ తెలుగు లో ఈ సీరియల్ తెలుగు వెర్షన్ ప్రారంభించారు. కానీ దీనిలో హిందీ లో ఉన్న గాంభీర్యం లేదు.పైగా ఒకసారి హిందీ వెర్షన్ చూసేక, తెలుగులో చాలా ఫీకా ఫీకా గా ఉంటోంది.అందువలన దాని జోలికే పోవడం లేదు.

    మిగిలిన సీరియల్స్ గురించి ఎంత తక్కువ చెప్పుకుంటే అంత మంచిది.ఇదివరకంతా ఏక్తా కపూర్ ధర్మమా అని, భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థ అంతా అకలా వికలం అయిపోయింది.సాస్ సీరియల్స్ మొత్తానికి పూర్తి అయ్యాయి అనుకుంటూంటే, ఇప్పుడు ఏ సీరియల్ (హిందీ, తెలుగు) చూసినా అంతా గందరగోళంగా ఉంటోంది.హాయిగా ఏదో ఒక సంగీతం ప్రోగ్రాం చూద్దామనుకుంటే,
వాటిలో పార్టిసిపెంట్లూ, వాళ్ళ తల్లితండ్రులూ ‘అభినయించే’ ఇమోషనల్ ఏడుపులూ, రాగాలూ చూళ్ళేకపోతున్నాము.

    సోమవారం రాత్రి 9.30 కి ఈ టీ.వీ లో వచ్చే ‘పాడుతా తీయగా’ ఒక్కటీ వీటన్నిటికీ భిన్నంగా ఉంటోంది.ఆయన ఎటువంటి వెర్రి వెర్రి వేషాలూ వేయకుండా, పిల్లలు పాడిన ప్రతీ పాట తరువాతా, ఆ పాటకు సంబంధించిన విశేషాలు చెప్పడం బాగుంటోంది. ప్రతీ రోజూ రాత్రి ఈ.టి.వీ లో ఒక పాత సినిమా వేస్తున్నారు. పోనీ వాటిని చూసి ఆనందిద్దామంటే, ఓ ప్రతీ పావుగంటకీ బ్రేక్ లు. యాడ్లు ఉండకూడదని ఎవరూ అనరు, కానీ మరీ అన్నిసార్లా? ఇంతకంటె, ‘మోసే బేయర్’ వాళ్ళు రిలీజ్ చేసిన సీ.డీ లు కొనుక్కుని, అలనాటి చలన చిత్రాలు చూడ్డం హాయి.

    క్రికెట్టు తో మొత్తం క్రిందటి నెలంతా బోరు కొట్టేశారు.చాలా మట్టుకు మాచ్చిలు ‘ఫిక్స్’ అయినవే అయినా, ప్రేక్షకులు మాత్రం చూస్తూనే ఉన్నారు.అదృష్టం కొద్దీ, నేను ఒక్క ఫైనల్ తప్ప ఏ మాచ్చీ చూడలేదు!అంతకంటె, అర్ధ రాత్రి వచ్చినా సరే,’ఛాంపియన్స్ లీగ్’ ఫుట్ బాల్, లేక ఇంగ్లీష్ ప్రీమియర్ లీగ్ మాచ్చిలు చూసి ఆనందించాను.

    సోనీ హిందీ చానెల్ లో ‘సి.ఐ.డి’ అనే సీరియల్ కొన్ని సంవత్సరాలనుండీ ( అంటె కేబుల్ చానెల్స్ ప్రారంభం అయినప్పటినుండీ) వస్తోంది, దానిలో నటులు ముందునుండీ ఒకరిద్దరు తప్ప మారలేదు,చాలా బాగుంటుంది.

    ఇంక తెలుగు న్యూస్ చానెల్స్ లో ‘ సాక్షి’ అంతా ఎప్పుడు వీలుంటే అప్పుడు రోశయ్య గారిని తక్కువ చేసి, జగన్ ని పొగడడంతోటే సరిపోతూంది! మొన్న అనుకుంటా, టి.వి-5 లో ‘రోడ్ల మీద ప్రమాదాలు’ అని ఒక కార్యక్రమం చూశాను. అప్పుడు తెలిసిందేమిటంటే, నా పుట్టిన రాష్ట్రం రోడ్డు ప్రమాదాల్లో మొదటి స్థానం లో ఉందిట. నేను మెట్టిన రాష్ట్రం మహారాష్ట్ర రెండో స్థానం ట !

    ఎన్.డి.టి.వి ఇండియా( హిందీ) లో ప్రతీ రోజూ రాత్రి 9.30 కి ఒక అరగంట పాటు ఓ మంచి న్యూస్ కార్యక్రమం వస్తుంది. వీలుంటే తప్పకుండా చూడండి శ్రీ వినోద్ దువా చేసేది.ఆయన హిందీ, ఇంగ్లీషూ ఉచ్చారణ ఎంత బాగుంటుందో ఒకసారి చూడాల్సిందే. ఒక్కొక్క విషయాన్ని తీసికొని, దానిమీద విశ్లేషణ, ఏ రాజకీయ పార్టీనీ సపోర్ట్ చేయరు. కార్యక్రమం చివరలో ఓ హిందీ పాట ( పాత సినిమాలోది).

బాతాఖాని-లక్ష్మిఫణి కబుర్లు-పుస్తక పఠనం

    ఈ మధ్యన ఏ టి.వి. చానెల్ చూసినా శ్రీ శ్రీ గారి గురించే. ఒక్కొక్క కవితా వింటూంటే ఇన్నాళ్ళూ ఎందుకు వీటిని చదవలేదా అనిపించింది.ఆ కవితల్లోని గాంభీర్యాన్ని అర్ధం చేసికునేంత బుర్ర లేదనుకోండి, అయినా ఆ పదాల సొంపులు చూస్తూంటే, వీటి గురించి చిన్నప్పుడు ఎందుకు వినలేదా అనిపించింది.సినిమాల్లో ఆయన వ్రాసిన పాటలు చాలా వరకు బ్రహ్మాండంగా ఉండేవి.అదేదో సంగీత దర్శకుల గొప్పతనమేమో అనుకునేవాడిని.

    ఈ మధ్యన చర్చల్లో తెలిసింది వాటిలో శ్రీశ్రీ గారి ప్రతిభే ఎక్కువ అని.ఆ రోజుల్లో అంటే నేను చదువుకునే రోజుల్లో, శ్రీ శ్రీ గారిగురించి విన్నాను.కానీ చాలామంది చెప్పేవారూ, ఆయనవి అన్నీ కమ్యూనిస్టు సిధ్ధాంతాలూ,మనలాటివారు చదవకూడదూ అనేవారు. కాబోసు,అనుకొని వాటివేపే చూసేవాడిని కాదు.పైగా నా వయస్సు కూడా అలాటి పుస్తకాలు చదివి, ఎప్రీసిఏట్ చేసేటంత ఉండేది కాదు.18 సంవత్సరాలకే బి.ఎస్.సీ పూర్తిచేసికొని ఉద్యోగంలో చేరేను కదా.ఇంక పూనా వచ్చేసిన తరువాత, తెలుగు పుస్తకాలతో సంపర్కమే తక్కువయింది,పైగా ఇక్కడ ఏమీ దొరికేవి కావు.ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు’చలం’ సాహిత్యం ఒకటి ముట్టుకోనిచ్చేవారు కాదు, అలాగే ‘కొవ్వలి’ వారివి కూడా.

    ఆ రోజుల్లో పూనా లో తెలుగు పేపరు దొరకడమే గగనమైపోయేది. ఎప్పుడో రైల్వే స్టేషన్ కి వెళ్ళినప్పుడు, ఒక రోజు లేటు గా తెలుగు పేపరు మాత్రం దొరికేది.అప్పుడప్పుడు ఏ ఎం.జి.రోడ్డుకో వెళ్ళినప్పుడు, వార పత్రికలు దొరికేవి.జిల్లా పరిషత్ ఆఫీసు దగ్గర ఓ ‘అజంతా లైబ్రరీ’ అని ఒకటుండేది, అతను బొంబాయి నుంచి తెలుగు వార, మాస పత్రికలు తెచ్చేవాడు.రాస్తాపేట లో తెలుగు పత్రికలు దొరికేవి.
ఆతా వేతా చెప్పొచ్చేదేమిటంటే, ఎప్పుడో శలవలకి హైదరాబాద్ వెళ్ళినప్పుడు, మా అన్నయ్య గారి ఇంటివద్ద ఉండే కిళ్ళీ కొట్టులో తెలుగు నవలలు, అద్దెకి తెచ్చుకుని, అవికూడా ఏ డిటెక్టివు నవలలో, చదివేవాడిని.శ్రీశ్రీ లు, బాలగంగాధర తిలక్కులూ, చలం రచనలు చదివేటంత ఓపిక కానీ, ‘కవిహృదయం’ కానీ ఉండేది కాదు.అప్పటికి ప్రసార మాధ్యాలూ అంత ఎక్కువేమీ కాదు.

   రేడియోలో హైదరాబాద్ స్టేషన్ మాత్రం ఎంతో శ్రమపడితే వినిపించేది( షార్ట్ వేవ్ లో).టి.వీ. ప్రశ్నే లేదు.తెలుగు పుస్తకాలు పూనా లో దొరకడం లేదని, ఎమెస్కో వారి ‘ఇంటింటా గ్రంధాలయం’ లో చేరి పుస్తకాలు తెప్పించేవాడిని.జ్యోతి, యువ, విజయచిత్ర,ఆంద్రప్రభ,ఆంధ్రజ్యోతి,ఆంధ్ర పత్రిక మాత్రం ఎక్కడా మిస్ అవకుండా కొనేవాడిని.అలాగే ఇంగ్లీషు మేగజీన్లు కూడా,
-లైఫ్, శాటర్ డే రివ్యూ, టైం, న్యూస్ వీక్, రీడర్స్ డైజెస్ట్,లాటివీనూ.వచ్చే జీతం 300 రూపాయల్లోనూ, వీటికే అయ్యేది.దీనికి సాయం, గ్రామఫోన్ రికార్డులోటి.ప్రతీ నెలా ఒక ఎల్.పీ కొనాల్సిందే.1974 లో నా పెళ్ళై, మా ఇంటావిడ వచ్చేసరికి, ఇంటినిండా మిగిలిన ఆస్థులు ఇవే. ఆ తరువాత అమ్మాయి పుట్టిన తరువాత, రికార్డులు కొనడం మాత్రం తగ్గించాను.అప్పటికే
ఓ నాలుగైదు వందల దాకా రికార్డులు కొన్నాను.పుస్తకాలు మాత్రం కొనడం ఆపలేదు, ఎందుకంటే మా ఇంటావిడకి కూడా చదవడం ఇష్టమే కాబట్టి.పాపం తనేదో కవితలూ అవీ కూడా ఉంటే బాగుంటుందేమో అన్నా కానీ, వాటిమీదకు గాలి మళ్ళలేదు!

    ఆ తరువాత 1983 లో వరంగాం ట్రాన్స్ఫర్ అయిన తరువాత, అక్కడ అసలు తెలుగు పుస్తకాలే దొరికేవి కావు.ఏ భుసావల్ స్టేషన్ కో వెళ్ళినప్పుడు మాత్రం తెచ్చేవాడిని.ప్రతీ రోజూ మా ఫాక్టరీ లో భుసావల్ నుంచి వచ్చే ఒక మిత్రుడి ద్వారా తెప్పించుకునే వాడిని. తెలుగు పత్రికలు మాత్రం ఎప్పుడూ మిస్ అవలేదు.వీటికి సాయం మాస పత్రికల్లో వచ్చే సప్లిమెంటు నవలలు అన్నీ విడిగా బైండు చేయించాము.1998 లో మేము తిరిగి పూణే ట్రాన్స్ ఫర్ అయి వచ్చేటప్పుడు, కేంద్రీయ విద్యాలయం లో ఇంగ్లీషు చెప్పే ఓ మాస్టారు ( తెలుగు వారే), ఆయనకి
ఓ మూడు బస్తాల తెలుగు నవలలూ ఇచ్చేసి వచ్చాము.ఇప్పుడు అనుకుంటూంటాను, అవన్నీ ఉంటే ఎంత కాలక్షేపమో కదా ఇప్పుడు! దేనికైనా రాసిపెట్టుండాలి.పూనా వచ్చేటప్పుడు లగేజీ ఎక్కువైపోతూందని, ఆ పుస్తకాలన్నీ ఇచ్చేశాము.ఎన్ని పుస్తకాలో, తలుచుకుంటూంటే గుండె అదిరిపోతూంది! వాటిల్లో ఏ పుస్తకమూ, ఇప్పుడు దొరకడం లేదు. ఆ మాస్టారు మళ్ళీ ఎప్పుడైనా కనిపిస్తే అడిగితే బాగుండుననిపిస్తోంది, ఆ పుస్తకాలన్నీ ఏం చేసారూ అని.ఇంకా అవి ఆయన దగ్గరే ఉంటే మాత్రం, ఆయన్ని ఎలాగో ఒప్పించి, తిరిగి తీసుకుంటే బాగుండుననిపిస్తోంది. ఛాన్సెస్ తక్కువే అనుకోండి.

    ప్రస్తుతానికొస్తే, నెట్ ధర్మమా అని, తెలుగు సాహిత్యం లో ఇన్నాళ్ళూ మేము మిస్ అయినవన్నీ చదవడానికి ప్రయత్నిస్తూన్నాము.అన్ని బాధ్యతలూ అయిపోయాయి గా, చూద్దాం ఈ సంబరం ఎన్నాళ్ళో! ఏది ఏమైనా పుస్తకం చదవడం అంత మంచి కాలక్షేపం ఇంకోటి ఉండదు.రాజమండ్రీ లో ఉన్న ఏణ్ణర్ధం, ప్రభుత్వ గ్రంధాలయం లో నవలలు తెచ్చుకుని చదివేవాళ్ళం, వీలున్నప్పుడల్లా కొనేవి కొనుక్కుంటూ. మా కజిన్ ఒకడుండేవాడు,35 సంవత్సరాలు కాలెజీల్లో లైబ్రరీయన్ గా పనిచేశాడు. నేను పుస్తకాలమీద పెట్టే ఖర్చు చూసి అస్తమానూ కోప్పడ్డమే!
వాడికి వీలుండీ చదవలేదు, నాకు చదవడానికి అవకాశమే ఉండేది కాదు( ఉద్యోగ రీత్యా).

    నేనేదో పేద్దపెద్ద క్లాసిక్స్ చదివానని మాత్రం చెప్పను, నాకు ఇష్టమైన పుస్తకం గురించి ఏ పత్రికలోనైనా చదివితే మాత్రం తెప్పించేసుకుంటాను.దానికి, నా మిత్రులూ, బంధువులూ హైదరాబాద్ లో ఉన్నవాళ్ళు సహాయం చేస్తూంటారు. గాడ్ బ్లెస్ దెం!

%d bloggers like this: